HENRI MATISSE AND HIS ART OF JOIE DE VIVRE

Henri Matisse (1869-1954) is a French painter and one of the most important modernists. He was an early Fauvist, French for ‘wild beast’, because of his wild brush strokes, intense color combinations and his abstract representation of reality. He is also known for his paper collages and his flowing organic forms.

It goes to show, Matisse is my kind of guy. That is why I am starting this new series of blogs about artists who inspire me with Henri Matisse. The man who portrayed unbridled joy of life. (Scroll down for Dutch and more images).

Henri Matisse, De Dans (1910)
Henri Matisse, The Dance (1910)

You might also like: The MacDonald Sisters founders of the Glasgow School

UNLEASH THE BEAST WITHIN

The fauvists were the wild beasts of modern art. Because of their painting techniques and use of color. Matisse (autocorrect sticks with ‘mayonnaise’ 🙂 can’t be bothered with details. He works bold, fast, sketchy and accurate. He uses large brushes on long sticks. Almost to make sure that it is impossible for him to paint details.

PAINTING IN PYJAMAS

Matisse works like a maniac. He maintains a strict work schedule and, as a result, has a huge output and a large oeuvre. He simply loves painting the most. When his health deteriorates, he paints in bed in pajamas.

Henri Matisse making cut-outs in bed
Henri Matisse making cut-outs in bed

BOLD SKETCHES AND LARGE BRUSHES

In other words: details are for wimps, haha! Matisse, while standing, painted on paper lying on the floor. For this he used a brush that was attached to a long stick. In that way it was impossible for him to go into detail. And it made his brush strokes large and energetic.

Henri Matisse using a large brush on a stick to paint with
Henri Matisse using a large brush on a stick to paint with

HENRI MATISSE

If I had to choose one artist as inspiration, I would choose Henri Matisse. I am a big fan of his work, of his vision and of the energy that speaks from all his colors and shapes. The first time I saw his ‘The Dance’, the pure joy of life on the canvas went straight through my heart. The only one ever succeeded in doing that again was Picasso with Les demoiselles d’Avignon. A special detail is that Picasso painted Les demoiselles d’Avignon in response to Matisses ‘Bonheur de vivre’ (‘Joy of Life’). But I will tell you more about that in a next blog!

HENRI MATISSE IN MUSEUMS

If you’re interested in Matisses art, you can visit the Matisse museum in Nice. The Museum l’Orangerie in Paris also holds a large part of his work.

In the Netherlands, the Hermitage in Amsterdam has its own Matisse room. Furthermore, in 2022 it will show the exhibition ‘Matisse and Picasso’, about these two masters, friends and rivals. When I read this I did a little dance of joy myself!!

But luckily in the Netherlands we don’t have to wait until 2022! This summer the Dordrechts Museum shows the exhibition ‘Pioneers of modernism’. This exhibition runs from May 16 to September 27. Be there or be square!

Collage of Matisses work by Stedelijk Museum
Collage of Matisses work by Stedelijk Museum.

You might also like: Gertrude Jekyll holistic landscape architect

HENRI MATISSE : LEVENSVREUGDE IN DE KUNST

Henri Matisse (1869-1954) is een Franse schilder en een van de belangrijkste modernisten. Hij was een vroege Fauvist, Frans voor ‘wild beest’ vanwege zijn wilde penseelstreken, heftige kleurcombinaties en zijn abstrakte weergave van de werkelijkheid. Hij is ook bekend van zijn papiercollages en zijn vloeiende organische vormen.

Je hoort het al, Matisse is een man naar mijn hart. Daarom start ik deze nieuwe serie blogs over kunstenaars die mij inspireren met Henri Matisse. De man die ongebreidelde levensvreugde verbeeldde.

UNLEASH THE BEAST WITHIN

De fauvisten waren de wilde beesten van de moderne kunst. Vanwege hun schildertechnieken en kleurgebruik. Matisse (autocorrect maakt er steeds mayonaise van 🙂 ) is sowieso niet van de ieniemiene details. Hij werkt groot snel, schetsmatig en trefzeker. Hij gebruikt grote penselen aan lange stokken. Bijna om te zorgen dat hij hoe dan ook géén details kan gaan schilderen.

Henri Matisse, Blue Nude (1952)
Henri Matisse, Blue Nude (1952)

SCHILDEREN IN PYJAMA

Matisse werkt als een malle. Hij houdt er een strikt werkschema op na en heeft mede daardoor een mega output en een gigantisch oeuvre. Hij houdt gewoon het meest van schilderen. Als zijn gezondheid veslechtert, schildert hij in bed in pyjama.

GROTE SCHETSEN EN LANGE PENSELEN

Oftewel: details zijn voor watjes, haha! Matisse schilderde staand op papier dat op de grond lag. Hiervoor gebruikte hij een kwast die was vastgemaakt aan een lange stok. Op die manier was het voor hem onmogelijk om in detail te treden. En waren zijn penseelstreken groot en energiek.

Henri Matisse, Violet leaf on orange background
Henri Matisse, Violet leaf on orange background

HENRI MATISSE

Als ik één kunstenaar zou moeten kiezen als inspiratie, dan kies ik Henri Matisse. Ik ben groot fan van zijn werk, van zijn visie en van de energie die uit al zijn kleuren en vormen spreekt. De eerste keer dat ik zijn ‘De dans’ zag, ging de pure levensvreugde op het doek dwars door mijn hart. De enige die dat daarna ooit nog gelukt is, is Picasso met Les demoiselles d’Avignon. Bijzonder detail is dat Picasso Les demoiselles d’Avignon schilderde als antwoord op Matisses ‘Bonheur de vivre’ (‘Levensvreugde’). Maar daar zal ik je meer over vertellen in een volgend blog!

background date palm painting The Fran 2019 Hortus by Night collection
Background of my Date Palm painting, part of the Hortus by Night collection, 2018.

MUSEA MET HENRI MATISSE

In Nederland komt de Hermitage in Amsterdam in 2022 met de tentoonstelling ‘Matisse en Picasso, over deze twee meesters, vrienden én rivalen.’ Toen ik dit las deed ik een vreugdedansje door de woonkamer!! De Hermitage heeft sowieso standaard een hele kamer vol kunst van Matisse.

Maar gelukkig kun je ook al eerder genieten van Henri Matisse en het modernisme. Deze zomer in het Dordrechts Museum kun je de tentoonstelling ‘Pioniers van het modernisme’ bekijken. De expositie loopt van 16 mei tot 27 september. Be there or be square!

ARTS & CRAFTS BEWEGING

De Arts & Crafts beweging was een internationale trend binnen de kunst en design (interieur, meubilair en decoratie) tussen 1880-1920. Het begon in Engeland en spreidde zich uit over Europa, Noord-Amerika en Japan. De Glasgow School was de belangrijkste Arts & Crafts afdeling in Schotland.

Misschien vind je dit ook interessant: Margareth & Frances MacDonald: grondleggers van de Glasgow School

ARTS & CRAFTS: KWALITATIEF VAKMANSCHAP

Arts & Crafts stond voor kwaliteit boven kwantiteit. De belangrijkste exponenten (waaronder William Morris) waren in theorie anti-industrieel. Zij vonden massaproductie totale evilness en wilden niets te maken hebben met grootschalige productie. In de praktijk waren al die fantastische principes vaak wat vloeibaarder. Om succesvol te zijn met hun onderneming wilden ze zelf ook graag aan grote orders kunnen voldoen.

Arts & Crafts stond voor traditioneel vakmanschap. Voor ambachtelijke kennis en vaardigheden en de juiste materiaalkeuze en -bewerking om zo tot kwalitatief hoogwaardige producten te komen. Het nut van een product, of de gebruiksvriendelijkheid, was belangrijker dan hoe geweldig het gedecoreerd was. Deze principes waren een directe reactie op de ontwerpen die te zien waren tijdens de Wereldtentoonstelling in 1851 in Londen. Dat vonden de aanhangers van de Arts & Crafts namelijk gewoon versierde rotzooi. Als in: fijn dat deze stoel er zo geweldig uitziet, maar na nog geen 5 minuten zitten heb ik al rugpijn. Dat kon volgens hen niet de bedoeling zijn.

Zij wilden het dus anders doen. Design als resultaat van de juiste kennis, vaardigheden en ambacht. Waarbij aan alles is gedacht, juist ook aan het gebruiksgemak. De Arts en Crafts hoopte dat de status van de ontwerper / kunstenaar daardoor zou verbeteren. Want die status stond vanwege al die ‘troep’ natuurlijk behoorlijk ter discussie.

Misschien vind je dit ook interessant: Elise Neve: glaskunstenares van Studio Glashelder

WILLIAM MORRIS: GRONDLEGGER ARTS & CRAFTS

Elke serieuze beweging heeft natuurlijk een onderliggende theorie nodig. William Morris bedacht een variant van ‘vroeger was alles beter’, geïnspireerd op de Romantische literatuur uit die tijd. Hij wilde dat kunstenaars en ambachtslieden zich spiegelden aan de Middeleeuwen, de tijd van de gilden. Hij zag de Middeleeuwen als de tijd waar ambacht en vakwerk de waardering kreeg die het verdiende. Toen begrepen mensen het nog! Toen kon je ook niet zomaar toetreden tot zo’n gilde, maar moest je de meesterproef doen. Een verzekering van kwaliteit en kunde. Heel anders dan halverwege de negentiende eeuw. Toen kon iedere halve gare spullen kon gaan ontwerpen, met alle gevolgen van dien: slechte producten en een slecht imago.

William Morris bracht zijn ideeën deels in de praktijk. Hij was bij al zijn ontwerpen actief persoonlijk betrokken en leerde eigenhandig alle technieken en processen die er nodig waren. Hij was ervan overtuigd dat de mens verwijdert raakt van zijn leven, zonder eervol, creatief (hand)werk.

Maar ook hij was pragmatisch en hij moest ook wel. Hij had zoveel verschillende takken binnen zijn onderneming dat het gewoon onmogelijk was om alles zelf te blijven doen. Dus ook hij schakelde bij grote bestellingen een fabriek in. Zolang die fabriek dezelfde hoge standaard kon leveren aan kwaliteit als hij zelf zou doen.

Misschien vind je dit ook interessant: Zomer in les Bois des Moutiers. Een park ontworpen volgens de principes van de Arts & Crafts beweging

AMBACHT VERSUS MASSAPRODUCTIE

Als je het mij vraagt is dit het interessantste discussiepunt onder aanhangers van de Arts & Crafts beweging. Wanneer is iets vakmanschap en ambacht en wanneer is iets productie? En waarom is het één waardevoller dan het andere?

Moet je écht alles helemaal zelf maken? Of mag je ook onderdelen uitbesteden, simpelweg omdat anderen dáár weer beter in zijn. Neem je anders ook niet de ander zijn specialisme af? Nog los van bedrijfsmatige vragen. Hoe kun je ooit alles zelf blijven doen als je jezelf als ontwerper / kunstenaar ook artistiek wilt blijven ontwikkelen? Zit het kunstenaarschap in het bedenken of in het maken? Is vakwerk een onderdeel van kunst of is het een andere tak van sport?

Wat vind jij? Ter vergelijking: de Duitse kunstenaar Joseph Beuys (1921-1986) was de volgende mening toegedaan. Dat het er als kunstenaar niet om gaat wat je precies maakt, maar juist om wat je kunt bedenken. Dat dáár het artistieke element zit. Het maken, dat kunnen andere mensen wel voor je doen.

Nogmaals, wat vind jij? Misschien is dit wel het kenmerkende verschil tussen ‘wat is kunst’ en ‘wat is design’? In die zin dat kunst dan gaat over visie, verbeelding en ideeën en design over maken, materiaal en techniek.

Misschien vind je dit ook interessant: Gert de Mulder: keramiste & recylce-artist

Bronvermelding afbeeldingen:
Cover Arts & Crafts Patterns & Designs via: https://www.amazon.com/Arts-Crafts-Patterns-Designs-Phoebe/dp/0880451564
Ticket Arts & Crafts tentoonstelling via: https://trc-leiden.nl/trc-needles/organisations-and-movements/artistic-movements/arts-and-crafts-movement
Verder: afbeeldingen via Wikipedia pagina’s: William Morris en Arts & Crafts movement