GERT DE MULDER: KERAMISTE & RECYCLE ARTIST

Dit interview met Gert de Mulder is eerder verschenen in de zomereditie van The Fran Magazine 2019.3.

Over ‘bewuste slordigheid’ en je tegen dingen aan willen bemoeien.

Op de Kunstacademie koos Gert de Mulder voor klei. Op de vraag ‘waarom klei’ zegt ze: ‘Je kunt met allerlei materialen werken, maar het gaat niet alleen maar om dingen maken. Het gaat om waar je je tegenaan wilt bemoeien. Waar je op een andere manier naar wilt kijken.’

Al een hele tijd geleden was Gert al op de hoogte van de plastic soep. ‘Iedereen wist het toen al hoor, maar niemand deed er iets aan.’ Daar wilde ze zich tegenaan bemoeien. En dus ging ze naast klei, ook met plastic werken.

Gert de Mulder portret 2019

GERT DE MULDER: RECYCLE-ARTIST

‘Mijn idee voor de Recy-Block had ik 20 jaar geleden al: ik kwam in een fabriek, ‘Cor Unum’, waar mijn winnend schaal-ontwerp voor de Avans Hogeschool werd geproduceerd. Ik zag daar hoe hun afvalplastic werd gecomprimeerd om weg te gooien. Ik zag het meteen voor me: hoe gaaf zou het zijn als er een recyclemachine bij het hoofd van een gemeenschap, in een land waar veel afvalplastic rond zwerft, zou komen te staan en alle mensen daar dan kunnen komen om hun plastic afval te transformeren tot een plastic blok waar je iets mee kunt bouwen! Win win win!!’

Met deze Recy-Block ging Gert naar Materia (een online wereldwijde materialen-bibliotheek, waaraan dagelijks nieuwe materialen worden toegevoegd). Een muur van Recy-Blocks werd tentoongesteld op verschillende beurzen in Rotterdam, Kopenhagen, Atlanta, Shanghai en Londen. ‘Sindsdien heb ik het steeds verder ontwikkeld, ik ben gaan spelen met verschillende soorten plastic, smeltprocessen en diktes. Nu maak ik naast blokken, ook lampen, screens die lichtdoorlatend zijn en sheets, die nog dunner zijn en je als een soort doorschijnend schilderij voor het raam kunt hangen.

Misschien vind je dit ook interessant: Elise Neve: glaskunstenares van Studio Glashelder

GERT DE MULDER: KERAMISTE

Als ik iets nieuws probeer dan wil ik er helemaal induiken. Daarom werk ik vaak thematisch: allemaal hoofdjes, allemaal transfers (dat zijn plaatjes die je op de keramiek plakt en in de glazuurlaag worden vastgebakken), allemaal tulpenbakjes, allemaal hele grote vazen en dus nu de plissé vazen.

Ik heb naam gemaakt met ‘echte Gert’ keramiek: vazen, schalen en bekers die aan de binnen- en buitenkant gedecoreerd zijn met bloemen en takken. Heel kleurige, vrolijke keramiek is echt mijn merk en daar sta ik om bekend. Dat is natuurlijk geweldig, maar als kunstenaar ontwikkelt je stijl zich. En als ik dan super blij kom aanzetten met een iets totaal anders, dan zeggen ze: ‘dat is geen echte Gert.’ Dat is soms lastig, want zo’n nieuwe stijl in de markt zetten kost tijd en energie, die ik niet altijd heb vanwege mijn al mijn andere projecten. Weet je, het past gewoon niet in één leven. Ik bedoel: sieraden maken vind ik óók heel erg leuk. En tuinieren. Zingen! Maar het kán gewoon niet.

Misschien vind je dit ook interessant: Schildervakantie in Spanje

‘IK BEN MIJN EIGEN CATEGORIE’

Als ik vakantie heb en niet hoef te werken, dan kan ik eindelijk werken, haha! Dan hoef ik niet te schakelen tussen al mijn projecten en dan blijf ik in de flow. Het blijft dan stromen en daardoor kan ik ook tussendoor spelen. Dan vind ik mijn atelier de volgende ochtend gewoon weer zoals ik het de avond ervoor heb achtergelaten en hoef ik niet alles op te ruimen voor een keramiek-les, het maken van een decor of het voorbereiden van een KlupUp-les.

Maar als ik dus geen vakantie heb, dan moet dat spelen stiekem tussendoor. Dan maak ik bijvoorbeeld van die achterlijke hoofdjes, ik vind dat dan zó leuk! Dat evolueert dan in een maand van een simpel hoofdje tot en met van alles en nog wat erop en eraan. Dat gaat dan ook héél snel van ‘o wat grappig’ naar ‘o wat spúúglelijk!’ Dat proces vind ik super leuk en is erg leerzaam. Zo krijg ik ook steeds nieuwe inzichten en nieuwe ideeën.

Het mag duidelijk zijn: Gert heeft nooit last een creatief block: ‘Ik heb altijd nieuwe ideeën. Mijn brein blijft altijd doorgaan. En dan komen daar ook nog de dingen bij om je bedrijf draaiende te houden. Terwijl ik altijd precies tussen alle categorieën lijk te vallen: ik ben geen kunst met een grote K, maar ook geen design met een grote D, want daarvoor is de decoratie van een ‘echte Gert’ niet strak genoeg. Weet je, zeg gewoon dat ik kei authentiek ben. Ik ben gewoon mijn eigen categorie.

Misschien vind je dit ook interessant: Dorine Boudewijn: modeontwerpster van Atelier Bydo

atelier de gruyterfabriek

HET KIND IN JEZELF

Er zijn kunstenaars die het helemaal gemaakt hebben en die daar gewoon niet meer over na hoeven te denken. Die een heel team hebben voor dat soort bedrijfsmatige dingen. Ik zou wel willen dat dat ook bij mij zou passen, maar ik kom al niet meer aan werken toe als ik alleen al één stagiaire heb. Dan ben ik veel te veel met die ander bezig.

Daarom heb ik ook moeten groeien in de rol van docent. Ik vond het in het begin nogal wat, maar nu vind ik het ontzettend leuk. Vooral het lesgeven aan groep 1 tot 3 op basisscholen: ‘die kinderen hebben geen rem, die máken gewoon dingen. Ze worden niet gehinderd door hun omgeving of door oordelen van anderen. Kinderen zijn totaal niet begrensd en denken nog niet zoveel na. Ze werken helemaal van binnenuit, intuïtief en dus maken ze de meest fantastische dingen.’ Gert gaat dus nog een stap verder dan de quote van Picasso, ‘we zijn ons hele leven bezig om weer kind te worden’. Zij zegt: ‘Zorg dat je het kind in je zelf niet verliest! Dan hoef je het ook niet terug te vinden. En dat doe je door altijd met creativiteit bezig te blijven.’

plisse vazen gert de mulder

BEWUSTE SLORDIGHEID

Zo is het allerleukste dat ik ooit heb gedaan in mijn carrière het jammen met producten van een keramiekfabriek. Er kwamen daar allerlei vasen van de lopende band en daarmee mochten wij van alles doen. Dat was geweldig, puur in de creatie modus. Als ik meer tijd had dan zou ik dat meer doen: spelenderwijs vazen maken. Dat is echt te gek om mee bezig te zijn, het lijkt op mijn afstudeerproject.

Dat komt misschien wel omdat ik me dan echt kan richten op het proces, want dat vind ik het aller-gaafste aan mijn werk: de evolutie van wat je ooit ergens hebt gezien, een idee dat je krijgt en wat je er dan van maakt. En hoe zo’n concreet product zich dan ook weer ontwikkelt met meer diepte en speelsheid. Mijn stijl heeft een slordigheid, daar hou ik van. Maar vergis je niet: die moet ik er bewust in brengen. Als ik er niet over nadenk, kleur ook ik precies binnen de lijntjes.

Het creatieve kind in jezelf niet verliezen vraagt dus af en toe ook echt bewuste aandacht.

afstudeerproject Gert de Mulder

MEER OVER GERT DE MULDER

Gert de Mulder maakt werk waar je vrolijk van wordt. Gert ontwerpt, produceert en decoreert kleurrijke gebruikskeramiek zoals vazen, schalen en bekers. Dier, bloem en blad-motieven worden met snelle spontane kwaststreken aangebracht. Het decoreren is voor Gert een belangrijke drijfveer, om de wereld een beetje mooier te maken.

Op haar website www.gert.tv vind je naast een bio nog meer foto’s van haar werk en kun je contact opnemen voor workshops, les of kinderfeestjes.

HET WERK VAN GERT DE MULDER IS TE KOOP BIJ:

Veghel: De Fabriekswinkel Noordkade & Kunstgroep De Compagnie
Texel: Galerie Posthuys
Wijk bij Duurstede: Galerie Article
Den Haag: Galerie Dubio
Delft: Galerie Terra
Harlingen: Galerie de Vis
Den Bosch: The Arts
Deventer: Paul Hafkamp bloemen

ARTS & CRAFTS BEWEGING

De Arts & Crafts beweging was een internationale trend binnen de kunst en design (interieur, meubilair en decoratie) tussen 1880-1920. Het begon in Engeland en spreidde zich uit over Europa, Noord-Amerika en Japan. De Glasgow School was de belangrijkste Arts & Crafts afdeling in Schotland.

Misschien vind je dit ook interessant: Margareth & Frances MacDonald: grondleggers van de Glasgow School

ARTS & CRAFTS: KWALITATIEF VAKMANSCHAP

Arts & Crafts stond voor kwaliteit boven kwantiteit. De belangrijkste exponenten (waaronder William Morris) waren in theorie anti-industrieel. Zij vonden massaproductie totale evilness en wilden niets te maken hebben met grootschalige productie. In de praktijk waren al die fantastische principes vaak wat vloeibaarder. Om succesvol te zijn met hun onderneming wilden ze zelf ook graag aan grote orders kunnen voldoen.

Arts & Crafts stond voor traditioneel vakmanschap. Voor ambachtelijke kennis en vaardigheden en de juiste materiaalkeuze en -bewerking om zo tot kwalitatief hoogwaardige producten te komen. Het nut van een product, of de gebruiksvriendelijkheid, was belangrijker dan hoe geweldig het gedecoreerd was. Deze principes waren een directe reactie op de ontwerpen die te zien waren tijdens de Wereldtentoonstelling in 1851 in Londen. Dat vonden de aanhangers van de Arts & Crafts namelijk gewoon versierde rotzooi. Als in: fijn dat deze stoel er zo geweldig uitziet, maar na nog geen 5 minuten zitten heb ik al rugpijn. Dat kon volgens hen niet de bedoeling zijn.

Zij wilden het dus anders doen. Design als resultaat van de juiste kennis, vaardigheden en ambacht. Waarbij aan alles is gedacht, juist ook aan het gebruiksgemak. De Arts en Crafts hoopte dat de status van de ontwerper / kunstenaar daardoor zou verbeteren. Want die status stond vanwege al die ‘troep’ natuurlijk behoorlijk ter discussie.

Misschien vind je dit ook interessant: Elise Neve: glaskunstenares van Studio Glashelder

WILLIAM MORRIS: GRONDLEGGER ARTS & CRAFTS

Elke serieuze beweging heeft natuurlijk een onderliggende theorie nodig. William Morris bedacht een variant van ‘vroeger was alles beter’, geïnspireerd op de Romantische literatuur uit die tijd. Hij wilde dat kunstenaars en ambachtslieden zich spiegelden aan de Middeleeuwen, de tijd van de gilden. Hij zag de Middeleeuwen als de tijd waar ambacht en vakwerk de waardering kreeg die het verdiende. Toen begrepen mensen het nog! Toen kon je ook niet zomaar toetreden tot zo’n gilde, maar moest je de meesterproef doen. Een verzekering van kwaliteit en kunde. Heel anders dan halverwege de negentiende eeuw. Toen kon iedere halve gare spullen kon gaan ontwerpen, met alle gevolgen van dien: slechte producten en een slecht imago.

William Morris bracht zijn ideeën deels in de praktijk. Hij was bij al zijn ontwerpen actief persoonlijk betrokken en leerde eigenhandig alle technieken en processen die er nodig waren. Hij was ervan overtuigd dat de mens verwijdert raakt van zijn leven, zonder eervol, creatief (hand)werk.

Maar ook hij was pragmatisch en hij moest ook wel. Hij had zoveel verschillende takken binnen zijn onderneming dat het gewoon onmogelijk was om alles zelf te blijven doen. Dus ook hij schakelde bij grote bestellingen een fabriek in. Zolang die fabriek dezelfde hoge standaard kon leveren aan kwaliteit als hij zelf zou doen.

Misschien vind je dit ook interessant: Zomer in les Bois des Moutiers. Een park ontworpen volgens de principes van de Arts & Crafts beweging

AMBACHT VERSUS MASSAPRODUCTIE

Als je het mij vraagt is dit het interessantste discussiepunt onder aanhangers van de Arts & Crafts beweging. Wanneer is iets vakmanschap en ambacht en wanneer is iets productie? En waarom is het één waardevoller dan het andere?

Moet je écht alles helemaal zelf maken? Of mag je ook onderdelen uitbesteden, simpelweg omdat anderen dáár weer beter in zijn. Neem je anders ook niet de ander zijn specialisme af? Nog los van bedrijfsmatige vragen. Hoe kun je ooit alles zelf blijven doen als je jezelf als ontwerper / kunstenaar ook artistiek wilt blijven ontwikkelen? Zit het kunstenaarschap in het bedenken of in het maken? Is vakwerk een onderdeel van kunst of is het een andere tak van sport?

Wat vind jij? Ter vergelijking: de Duitse kunstenaar Joseph Beuys (1921-1986) was de volgende mening toegedaan. Dat het er als kunstenaar niet om gaat wat je precies maakt, maar juist om wat je kunt bedenken. Dat dáár het artistieke element zit. Het maken, dat kunnen andere mensen wel voor je doen.

Nogmaals, wat vind jij? Misschien is dit wel het kenmerkende verschil tussen ‘wat is kunst’ en ‘wat is design’? In die zin dat kunst dan gaat over visie, verbeelding en ideeën en design over maken, materiaal en techniek.

Misschien vind je dit ook interessant: Gert de Mulder: keramiste & recylce-artist

Bronvermelding afbeeldingen:
Cover Arts & Crafts Patterns & Designs via: https://www.amazon.com/Arts-Crafts-Patterns-Designs-Phoebe/dp/0880451564
Ticket Arts & Crafts tentoonstelling via: https://trc-leiden.nl/trc-needles/organisations-and-movements/artistic-movements/arts-and-crafts-movement
Verder: afbeeldingen via Wikipedia pagina’s: William Morris en Arts & Crafts movement

YAYOI KUSAMA: EN HAAR POLKADOT UNIVERSUM

Als er iemand is die mij heeft geïnspireerd als het gaat om de Majorelle Collectie, dan is het wel de Japanse kunstenares Yayoi Kusama (1929). De Japanse modern conceptuele kunstenares staat bekend om haar sculpturen en installaties, volledig ondergedompeld in de polkadot. Ze is op dit moment één van de belangrijktse levende kunstenaars uit Japan.

portret yayoi kusama japanse kunstenares polkadot universum

YAYOI KUSAMA: VAN TRAUMA NAAR EEUWIGHEID

Dat was niet altijd zo. Ondanks dat haar creatieve en artistieke carrière teruggaat tot de jaren 50 van de vorige eeuw, komt er pas serieuze aandacht voor haar werk vanaf de late jaren 80. Klassiek gevalletje van ‘vrouw creëert kunst, schoonheid en visie, man steelt het idee en krijgt de erkenning’. Succes met je leven.

Reden genoeg om een rolberoerte van te krijgen dus. Maar ondanks alle psychische problemen die Kusama sinds haar traumatische jeugd ervaart en ondanks de meerdere zelfmoordpogingen die ze in haar leven heeft ondernomen, is het naar eigen zeggen de kunst die haar in leven houdt.

Misschien vind je dit ook interessant: Margareth & Frances MacDonald: grondleggers van The Glasgow School

YAYOI KUSAMA & DE POLKADOT

En een van de belangrijkste aspecten in haar kunst is dus de polkadot. Volgens Kusama staat de polkadot, de platte bol, de stip, symbool voor de eeuwigheid. Is de polkadot gemaakt van dezelfde materia als de menselijke ziel, als de ziel van het heelal. Iedereen is met iedereen verbonden via de cirkel van eeuwigheid. Alles komt uit alles voort door de oneindigheid van de polkadot. Die oneindigheid onderzoekt en verkent ze in haar installaties, zoals haar ‘Infinity Mirror’ kamer. De bezoeker ervaart een soort buiten zichzelf ervaring door de spiegels op alle wanden, het flikkerende licht en het water op de vloer. Het ‘zelf’ staat ter discussie: want wat is echter, ikzelf of mijn spiegelbeeld?

Kusama’s levendige hallucinaties zijn de belangrijkste inspiratiebron voor haar werk. Alles wat ze ziet en meemaakt tijdens haar waanbeelden, verwerkt ze in haar kunst. En dat was voor mij een heel belangrijk uitgangspunt. Niet omdat ik net als Kusama aan hallucinaties lijd (voor zover ik zelf weet althans), maar wel omdat ik een wereld voor me zie waarin humor, plezier, positieve spettende energie en veelkleurigheid staan. Een wereld vol florerende synergie tussen mens en aarde. Een universum vol humor, plezier en positieve energie.

Misschien vind je dit ook interessant: Frida Kahlo: kunst & karakter

YAYOI KUSAMA: MIJN INSPIRATIE

Bij Kusama zie je dat het niet groots genoeg kan: bomen verpakt in polkadots (zoals op de foto hiernaast), hele kamers vol confetti, levensgrote gestipte pompoenen of een hele lading zilveren bollen op een grasveld als ‘Tuin vol Narcissen’ (op de foto hieronder).

Toen ik Kusama haar beelden zo compromisloos zag uitwerken tot hele kamers behangen met polka dots, met polka dot vloeren, polka dot sculpturen en dat ze daar zelf ook nog tussen ging zitten in een polkadot jurk als de ultieme camouflage act, wist ik: dit wil ik ook!

Mijn wereldbeeld concreet maken in de vorm van het Majorelle Universum. Met kleurrijke patronen, een veelvoud aan organische patronen en een rits aan toepassingen. Stof! Sjaals! Kussens! Tapijt! Sieraden! Schalen! En in dat universum wil ik dan inderdaad opgaan. Omdat het kan. Omdat een zelf gecreëerde wereld in mijn optiek altijd beter is dan een wereld met vormen en structuren die al voor jou zijn bedacht.

Misschien vind je dit ook leuk: Mijn Majorelle Collectie

yayoii kusama

EINDHOVEN MAKER FAIRE 28+29 SEPTEMBER

En dat Majorelle Universum wil ik super graag met jou delen, want het stopt niet bij mij. En dat is precies wat ik ga doen tijdens de Eindhoven Maker Faire! Op 28 en 29 september aanstaande kun je mij vinden in het Klokgebouw in Eindhoven, ik ben de eerste stand na de ingang.

Wat kun je verwachten in de stand?

  • Het Majorelle Universum helemaal voor jou opgebouwd
  • Een mini expo over de stappen die ik als maker heb gezet (van inkttekening tot zijden sjaal)
  • Je kunt alle stoffen en sjaals voelen en omdoen.
  • Je kunt op het tapijt gaan zitten en tegen de kussens aan
  • Ga feestelijk op de foto met jouw favoriete sjaal en/of kussen, als een souvenirtje van je reis naar het Majorelle Universum

WINACTIE EINDHOVEN MAKER FAIRE

Jij kunt een sjaal of kussen naar keuze winnen! Altijd al een glanzende Majorelle sjaal of een kleurrijk Majorelle kussen willen hebben? Dit is je kans! Meld je aan bij de stand op 28 en 29 september en doe gratis mee!

Bronvermelding afbeeldingen Yayoi Kusama:
1: 文部科学省ホームページ [CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0)]
2: https://helsinki-art.com/exhibition-review-yayoi-kusama-at-ham-beyond-the-polka-dot-obsession/
3: https://carboncostume.com/yayoi-kusama/
4: Pablo Trincado from Santiago de Chile, Chile [CC BY 2.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/2.0)]
5: Terence Ong [CC BY-SA 3.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/)]
6: https://www.smithsonianmag.com/smithsonian-institution/follow-polka-dots-yayoi-kusama-infinity-rooms-are-breaking-museum-records-180962316
7: https://artspacetokyo.com/blog/archives/july_article_round_up3/
8: Vagner Carvalheiro [CC BY 2.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/2.0)]

ELISE NEVE VAN STUDIO GLASHELDER

[Dit interview met glaskunstenares Elise Neve van Studio Glashelder is eerder verschenen in de zomer editie van het gratis online magazine The Fran 2019.3]

‘Ik hoef het niet van tevoren te weten, ik laat me verrassen.’ -Elise Neve

Maak kennis met Elise Neve van Studio Glashelder: een hedendaagse ontdekkingsreiziger in de gewaagde wereld van glas. In haar atelier met glasoven smelt, breekt, snijdt, vormt, slijpt en stapelt ze glas in alle soorten, maten, vormen en kleuren. Ze maakt schalen, sieraden en decoratieve glaskunst (van glas in lood tot staande objecten).

elise neve in haar glas atelier studio glashelder

WAAROM GLAS?

Vanaf het moment dat ik Elises werk ontdekte, vond ik het fascinerend: de glinsterende stenen en de stralende kleuren in het weerkaatsende glas. Tegelijkertijd vroeg ik me direct af: hoe kom je erbij om met glas te gaan werken?

‘Glas is stoer én breekbaar. Het is hard én zacht. Als het smelt wordt het vloeibaar en als het valt breekt het.’ Binnen in het glas is er een hele wereld vol textuur en diepte die je tevoorschijn kunt halen door te spelen met lichtval en kleur. Glas heeft zoveel kanten, het lééft!

DIT VIND JE MISSCHIEN OOK INTERESSANT: DORINE BOUDEWIJN – MODEONTWERPSTER VAN ATELIER BYDO

WERKEN MET GLAS

Dat levendige karakter heeft wel consequenties. Elise moet rekening houden met ontzettend veel variabelen: ‘Glas reageert ongeveer overal op.’ De temperatuur van de oven, de duur van het stoken, de mal, verschillend glas reageert op elkaar en daarnaast heeft het bepaalde standaarden. Bijvoorbeeld dat dat vloeibaar glas het liefst een dikte van 6mm heeft, door interne aantrekkingskracht. Al die processen kun je weer beïnvloeden met verschillende soorten mallen. Waarmee je het glas dwingt een bepaalde vorm aan te nemen. En ook dat proces kun je weer beïnvloeden door de overtemperatuur en de stookduur.

De lijst van materiaal dat ze daarbij kan gebruiken is eindeloos. Van glassnijder en slijpmachine, tot scheidingspoeder en keramisch vilt voor in de mal (zodat het glas niet aan de mal gaat plakken). Klei en gips om zelf eenmalige, unieke mallen te maken. Of zand waarmee je structuren in het glas kunt aanbrengen. Een ook dat heeft weer consequenties: ‘Al die toepassingsmogelijkheden van glas is een financiële drain, maar ik maak er vet coole dingen mee!’

MISSCHIEN VIND JE DIT OOK INTERESSANT: ROZE BANAAN

CONTROLE OF TOEVAL

Met al die variabelen krijgt het werken met glas bijna iets wetenschappelijks? Hoe ga je om met het spanningsveld tussen controle en toeval?

Op dit moment geniet ik ontzettend van het toeval, van de oven opengooien en verrast worden door het resultaat. Soms ben ik zó enthousiast dat ik gewoon écht niet de 24 uur die het langzaam opstoken en afkoelen kost, kan wachten tot ik de oven open mag doen. Geduld hebben vind ik lastiger dan het gebrek aan controle. Ik hoef van tevoren niet te weten wat het wordt, ik laat me verrassen en daardoor ben ik elke keer super benieuwd naar wat het geworden is. Ik vind dat bevrijdend, rustgevend en verfrissend. Uit mijn hoofd en het samenspel met het glas aangaan.

Ik zou de controle wel meer kunnen nemen. Want toevalstreffers kan ik nu bijzonder moeilijk herhalen. En ook vanuit commercieel oogpunt zou het makkelijker zijn om dingen te kunnen reproduceren als ik meer controle heb over het proces. Maar als kunstenaar geniet ik op dit moment eigenlijk nog veel te veel van de ontdekkingstocht. De oven te openen en te zien: o, dit is het geworden en dat is ok! Maar: door meer te documenteren zou ik er ook meer mee kunnen spelen. In theorie is dat een super georganiseerde spreadsheet, maar in de praktijk zijn het vooral overal rondslingerende blaadjes. Maar ja, ik ben natuurlijk ook juist met mijn oude werk gestopt, omdat ik klaar was met alle registratie en de halve dag achter de computer zitten.

elise neve studio glashelder

ALLE ZINTUIGEN OP SCHERP

Na de middelbare school twijfelt Elise tussen psychologie en de kunst- of designacademie. Ze neemt de ‘verstandige’ keuze en kiest voor psychologie. Ze specialiseert zich in psychonomie en neuropsychologie. Pychosomie gaat over zintuigelijke informatieverwerking, over waar het brein reageert op het lichaam en andersom. Bijvoorbeeld: wat gebeurt er tussen het oog en het brein bij iemand die kleurenblind is? Synesthesie is een neurologisch verschijnsel waarbij een zintuigelijke waarneming als vanzelf ook een andere zintuigelijke indruk oproept. Bij mensen met synesthesie werken de zintuigen dus op een bijzondere manier samen. Bijvoorbeeld: letters die kleuren hebben, geluiden met een smaakje.

Het mag duidelijk zijn: Elise is geïntrigreerd door het zintuigelijke. En daarom blijft ze dat zintuigelijke durende haar carrière als psycholoog ook altijd opzoeken in de vorm van een creatieve uitlaatklep.

CREATIVITEIT: SPONTANE ENERGIE

‘In mijn werk als psycholoog gaf ik voornamelijk energie en tijdens het creëren vulde ik de energie weer aan.’ Creativiteit als manier om de balans te herstellen. Nu, in haar werk voor Studio Glashelder, draait ze het om: ze kiest in de eerste plaats voor energie creëren via creativiteit. Om van daaruit te kunnen geven. Creativiteit als energiegenerator dus. Hoe briljant! Maar vlak ook het ontdekkende aspect niet uit.

‘Het ontdekken vind ik het allerleukste van creativiteit. Het staat voor mij tegenover denken en beredeneren. Het gaat om zintuigelijk ervaren. Dat is de basis waarmee je geboren wordt. Wat zie je? Wat voel je? Dingen aanraken. Warmte, kou, vorm en textuur.’ Ik heb ook altijd gezegd: ik ben liever doof dan blind. Ik ben bovenal visueel ingesteld. Ik wil dingen kunnen waarnemen, kunnen zien. Beelden en kleuren vervelen nooit. En dat komt nu ook terug in mijn werk: de kleuren zijn verzadigd, de kleurcombinaties zijn net dat beetje anders en afwijkend van de norm. Mijn kleurstatements zijn stevig. Ik denk daar trouwens niet over na. Dat gebeurt vanzelf in mijn atelier.

Ontstaan de vormen ook spontaan of laat je je daarbij inspireren?

In mijn atelier probeer ik zoveel mogeiljk te doen wat goed voelt en wat me mooi lijkt. Maar natuurlijk heb ik wel inspiratiebronnen. Zo ben ik superfan van ambacht en vakwerk. Ik kick op zwaluwstaartverbindingen in oude houten kasten. Art Nouveau vind ik prachtig, net als oud smeedwerk. In die zin sta ik in de traditie van de Arts & Crafts beweging en tegenover massaproductie.

glasoven atelier studio glashelder

INSPIRATIEBRONNEN VAN ELISE NEVE

Ik haal inspiratie uit de natuur, uit patronen in architectuur en alles uit de jaren ‘50: van kledingstijl, tot make-up, en de vormen en textuur: stippen, streepjes, bolletjes. Toen ik jouw Majorelle Collectie zag werd ik geïnspireerd door de cirkels (cirkels zijn platte bollen), het bijzondere kleurgebruik dat net anders dan anders is. En de patronen, die zowel organisch als geometrisch zijn. Daardoor ontstaat er een gewaagde harmonie.

Ik ben nog te kort bezig om al te kunnen spreken van een echte eigen stijl, maar als er íets is dat bij mijn werk past, dan is het non-conformisme en originaliteit. Net even anders is juist goed.

MAJORELLE SIERADEN VAN STUDIO GLASHELDER

Elise heeft de Majorelle Collectie uitgebreid. Speciaal voor bij de sjaals heeft ze fantastische glasjuwelen ontworpen. Allemaal in de stijl en in de kleurcombinaties van de patronen. Plus natuurlijk dat beetje extra dat je in al haar ontwerpen terugziet. Bekijk haar hele collectie in haar webshop.

WAT ELISE NEVE TE BIEDEN HEEFT:

Je kunt bij Elise terecht voor kleurrijke glazen sieraden, schalen en decoratieve glaskunst (van glas-in-lood tot staande objecten). Ze werkt met eigen collecties (zoals de sieraden serie ‘You Rock’), maar ook in opdracht. In de toekomst wil ze naast haar producten ook diensten aanbieden, zoals (zakelijke) glas-workshops en creatieve therapie.

WAAR IS HET WERK VAN ELISE NEVE TE KOOP:

De handgemaakte glaskunst van Studio Glashelder kun je kopen via de webshop: www.studioglashelder.nl en in verschillende conceptstores:

Uit je Kunst in Woerden | www.uitjekunstwoerden.nl

BlendUT in Utrecht | www.blendut.nl

Daarnaast staat Studio Glashelder meerdere keren per jaar op creatieve (kunst)markten. Binnenkort op de agenda:

08-09-2019: Kunstpark Woerden

27-10-2019: Swan Market Rotterdam

Meer weten over het magische proces van glasfusen? Op haar website vertelt Elise Neve er meer over.

ENTER THE FRAN ZONE

Meer mooie interviews lezen met inspirerende kunstenaressen en creatieve ondernemers? Enter dan The Fran Zone en ontvang gratis:

  • 10% korting op je eerste bestelling
  • 4 x per jaar The Fran Magazine
  • 1 x per jaar een Fran Special over de collectie
  • de mogelijkheid om nieuwe collecties voordelig te pre-orderen
  • alle ins & outs achter de schermen
* indicates required

SCHILDERVAKANTIE IN SPANJE

Ik ben weer terug van schildervakantie in Spanje! Het was echt een avontuur. Maar ik zal je niet vermoeien met alle sterke verhalen over hitte, insecten en kortsluiting (daarvoor kun je HIER de vlog bekijken).

Nu gaat het over mijn nieuwe, Spaanse werk. Of beter gezegd: mijn Catalaanse werk. Want als me iets duidelijk is geworden in die 3 weken, dan is het dat Catalonië géén Spanje is!

SCHILDERVAKANTIE INSPIRATIE

Er was in ieder geval genoeg inspiratie: een grote tuin vol met cactussen, vetplanten en bloemen die ik nog nooit eerder gezien had. Een uitzicht met bossen, bergen, luchten, dorpjes. En een heleboel stadjes in de buurt vol gekleurde huizen, balkons volgestouwd met planten:

En alsof dat nog niet genoeg was stonden de bermen vol met levensgrote agaves, cactussen en andere reusachtige planten. Complete persoonlijkheden, flaws and all:

Maar ondanks al die botanische inspiratie, kwam ik er niet toe om aan het werk te gaan in het atelier (iets met te heet, ik ga al zweten als ik alleen ademhaal XD). Uiteindelijk zorgde een verdwaalde abrikoos ervoor dat het vuur aanging en ik aan de slag ging!

EERST TEKENEN

Ik had alleen maar mega grote canvassen mee en dus leek het me goed om eerst tekeningen te maken:

DAN SCHILDEREN

Daarna aan de slag met negen schilderijen tegelijk. Ik hou ervan om een hele shitload aan verf te mengen en dan alle schilderijen af te gaan en die kleur aan te brengen. En op die manier de composities te laten ontstaan. Het heeft iets heel ontspannends:

Na twee weken wilde ik er niet verder aan werken, zodat ze konden drogen voordat ze de auto weer in moesten. En als je er dan elke dag naar kijkt, dan begint het toch te kriebelen om er méér aan toe te voegen. Om het spannender te maken. Maar hoe?

BARCELONA

Na ons bezoek aan Barcelona was het antwoord op die vraag ineens heel duidelijk! Nieuwe perspectieven! Meer spontaniteit en spel! Het was alsof Picasso en Gaudi het voordeden: gewoon doorwerken, nieuwe dingen toevoegen, niet bang zijn, ga spelen, voeg kleur toe en nog meer kleur, voeg nieuwe perspectieven toe en nog meer perspectieven en durf het eindresultaat los te laten, durf iets te maken dat niet om aan te zien is! Point taken boys.

SCHILDERVAKANTIE GESLAAGD!

Dus: schildervakantie geslaagd! Er staan negen schilderijen in mijn atelier te wachten tot ik ermee verder ga. Ik neem ze eind augustus mee naar schilderles en ben van plan om ‘helemaal Picasso op ze te gaan’ whaha. Super duper benieuwd wat dat met ze doet. En hoe de zomercollectie 2020 er straks uitziet! Zie jij het al voor je op sjaals, kussens en stoffen?

MEER ZIEN VAN DE CATALAANSE COLLECTIE? ENTER THE FRAN ZONE & ONTVANG GRATIS :

  • 10% korting op je eerste bestelling
  • 4 x per jaar The Fran Magazine
  • 1 x per jaar een Fran Special over de collectie
  • de mogelijkheid om nieuwe collecties voordelig te pre-orderen
  • alle ins & outs achter de schermen
  • artsy inspiratie in je mailbox
* indicates required

KORAAL: DE KLEUR VAN DE ZOMER 2019

[‘Koraal: de kleur van de zomer 2019’ is onder de titel ‘Koraal: de kleur van dit seizoen’ eerder verschenen in de zomereditie van het gratis online inspiratie magazine The Fran 2019.3.]

Je weet misschien al dat Pantone de kleur ‘living coral’ heeft uitgeroepen tot kleur van het jaar 2019. Koraal is een van mijn lievelingskleuren, dus way to go Pantone, en een echte zomerkleur. Hoog tijd dus dat koraal een keer de scepter zwaait in The Fran Magazine!

DIT VIND JE MISSCHIEN OOK LEUK: LILA – DE KLEUR VAN DE LENTE 2019

living coral pantone colour of the year 2019

KORAAL: DE KLEUR

Koraal is een kleur tussen oranje en roze in. Je hebt koraaltinten die meer oranje zijn en er zijn tinten die meer roze zijn. In mijn kleuren spectrum zit het in de buurt van zalmroze, maar dan meer richting oranje. Pantone heeft 13 verschillende koraaltinten, dus kies vooral je eigen favoriete koraaltint 🙂 Als Living Coral heeft Pantone de kleur gekozen met de hexcode ff6f61. (Google maar eens dan zie je precies welke kleur het is.)

De kleur koraal is oorspronkelijk afgeleid van de koraalkleuren in de oceaan, maar koralen kunnen echt alle kleuren hebben. Zo herinner ik me een bloedkoralenketting van mijn moeder die dieprood was, in plaats van oranje-roze.

Zo zie je maar: alles kan in kleurenland. Een van de redenen van Pantone om te kiezen voor Living Coral als kleur van 2019 was om bewustwording te creëren voor stervende koraalriffen overal ter wereld. En voor je het weet heb je een maatschappelijk relevante trui aan!

institute for figuring iff los angeles crochet coral reef 2018

EEN WERELDWIJD HAAKPROJECT

Pantone sluit zich hiermee aan bij het Institute for Figuring (IFF) uit Los Angeles. Het IFF koppelt kunstprojecten aan wereldwijde problemen om ze op die manier aan te kaarten bij een groot publiek en zo beklijvende aandacht te geven. In 2018 initïeerden Margaret en Christine Wertheim van het IFF het ‘Crochet Coral Reef’, een wereldwijd haakproject waarbij iedereen kan meedoen om een koraalrif te haken. Ook het Van Abbemuseum in Eindhoven deed hieraan mee. Tijdens je museumbezoek kon je een paar steken haken en zo een bijdrage leveren aan een steeds groter wordend netwerk van gehaakte wiskundige, artistieke koraalpatronen.

De resultaten zijn super indrukwekkend, kleurrijk en volumineus. En het is nog steeds gaande! Voor meer informatie, bekijk de website crochetcoralreef.org

DIT VIND JE MISSCHIEN OOK LEUK: KOBALTBLAUW – DE KLEUR VAN DE WINTER 2019

margaret wertheim christine wertheim crochet coral reef institute for figuring iff los angeles 2018

KORAAL ALS INSPIRATIEBRON

Tijdens de bloedhete zomer van 2018 heb ik me laten inspireren door verschillende soorten koralen voor mijn Koraal Collectie. Ik denk dat ik dat vooral deed omdat het me daar lekker koel leek, zo diep in de oceaan. Ook andere creatievelingen en kunstenaars gebruiken het als inspiratiebron. Hieronder een selectie kunstwerken, keramiek en foto’s.

ENTER THE FRAN ZONE

Dit was een artikel uit de zomer editie van mijn gratis online inspiratie magazine The Fran. Wil je graag meer lezen en zien? Enter dan The Fran zone en ontvang gratis:

  • 10% korting op je eerste bestelling
  • 4 x per jaar The Fran Magazine
  • 1 x per jaar een Fran Special over de collectie
  • de mogelijkheid om nieuwe collecties voordelig te pre-orderen
  • alle ins & outs achter de schermen
  • en je kunt je met 1 klik weer uitschrijven
* indicates required

MARGARET MACDONALD & FRANCES MACDONALD

‘Margaret MacDonald & Frances MacDonald’ is onder de titel ‘The MacDonald Sisters’ eerder verschenen in de lente editie van het gratis online magazine The Fran 2019.2.

Een jaar geleden had ik nog nooit van de MacDonald zussen gehoord. Dus ik schat de kans hoog in dat jij ook nog nooit van ze gehoord hebt. En dat is echt super jammer. Dus daar gaat nú verandering in komen. Maak kennis met Margaret MacDonald Mackintosh: creatief genie van de Glasgow School en met Frances MacDonald Macnair: artistieke en emancipatoire pionier.

150 JAAR MACKINTOSH

In het voorjaar van 2018 was ik op vakantie in Schotland en een paar dagen in Glasgow om te genieten van alle tentoonstellingen rondom 150 jaar Mackintosh. Charles Rennie Mackintosh (1868-1928) was een Schotse architect. Zijn sierlijke, slanke meubels, interieurontwerpen en gebouwen waren een hit rond de eeuwwisseling in 1900.

In al die tentoonstellingen, museumshops en in de begeleidende folders en boeken ontdekte ik dat Mackintosh getrouwd was met de kunstenares en ontwerpster Margaret MacDonald (1865-1933). Over wie hij zei: ‘Mijn liefste, je zit in minstens de helft dan wel driekwart van mijn werk’. En ‘ik heb misschien talent, Margaret is het genie.’

Eind negentiende, begin twintigste eeuw kon dat nog. Een vrouw volledig in de schaduw zetten van haar man. En daarom vieren we nu 150 jaar Mackintosch en geen 150 jaar MacDonald. Verderop in de twintigste eeuw verkondigden gerespecteerde kunstrecensenten en -historici dat het feit dat MacDonalds handtekening (MMM) op tekeningen en schilderijen staat, naast die van Mackintosh (CRM) niet betekent dat zij daadwerkelijk heeft meegeholpen, maar puur dat ze erbij was toen het werk gemaakt werd. W.T.F. Zelfs als je je werk signeert kan het dus blijkbaar, als het briljant genoeg is, gewoon aan een man toegeschreven worden.

MARGARET MACDONALD & FRANCES MACDONALD

Dat was niet het enige dat ik ontdekte in Glasgow. Ik ontdekte ook het individuele werk van Margaret MacDonald: sierlijk, als een volwassen sprookje, statig, volkomen uniek, zowel qua materiaalkeuze en -bewerking als qua beelden. Duidelijk geïnspireerd op Keltische symboliek, mysteries en folklore, maar tegelijkertijd heel modern.

Toen ik me verdiepte in Margaret Macdonald (wikipedia + een grote internetbundel + de Europese roamingregels van Neelie Kroes are your friend) ontdekte ik haar zus: Frances MacDonald (1873-1921). En wat bleek: de zussen hadden een stuk meer artistieke geschiedenis samen en als individu, dan puur als echtgenotes van.

Ben je er klaar voor?

THE GLASGOW FOUR: FURORE VOOR MARGARET MACDONALD

De Engelse zussen MacDonald verhuizen in 1890 met hun ouders van Newcastle naar Glasgow in Schotland. Ze starten daar samen aan de design faculteit van de Glasgow School of Art. Ze volgen een breed vakkenpakket en leren werken met verschillende soorten media: metaal, borduurwerk en textiel. In 1896 starten de zussen hun gezamenlijke designstudio in Glasgow: The MacDonald Sisters Studio.

Francis Newbery, hoofd van de Glasgow School of Art stelt de dames in 1892 voor aan Charles Rennie Mackintosh en Herbert MacNair. Newbery vind dat hun werk dezelfde karakteristieken vertoont. Vanaf 1894 exposeren ‘The Four’, zoals ze al snel genoemd worden, gezamenlijk hun werk, dat gemengde reacties ontvangt. Vanwege hun sinistere tekeningen en langwerpige, creepy silhouetten krijgen ze achter hun rug om al snel de bijnaam ‘de Spook School’.

Vanaf haar huwelijk met Mackintosh in 1900 werkt Margaret MacDonald steeds meer met hem samen en steeds minder met haar zus Frances. Tussen 1895 en 1924 levert ze werk voor meer dan veertig tentoontstellingen in Europa en Amerika.

MacDonald en Mackintosh zijn niet kieskeurig als het op opdrachten aankomt. Ze willen graag aan de slag en ontwerpen het interieur van de Willow Tearoom in Glasgow. Hun grootste opdracht krijgen ze in 1902 van de rijke Weense zakenman Fritz Waerndorfer. Samen ontwerpen ze de muziekkamer van zijn landhuis. Aan de wand komt het volgens kunstrecensenten beste werk van MacDonald: Opera of the Winds, Opera of the Sees en de Seven Princesses.

LIVERPOOL: STAGNATIE VOOR FRANCES MACDONALD

Gedurende die tijd zijn haar zus Frances en haar man Herbert MacNair verhuisd naar Liverpool. Ze geven beiden les aan de School of Architecture and Applied Art. Weg van de actieve artistieke omgeving van Glasgow en door het verliezen van het familiefortuin van de MacNairs blijven hun kunst carrières steken in het onderwijs. Na haar jaren in Liverpool onderzoekt MacDonald in haar kunst persoonlijke, emancipatoire thema’s: wat betekent het om vrouw te zijn? Wat betekent het om kunstenaar te zijn? Kun je tegelijkertijd moeder en kunstenaar en echtgenoot zijn? Haar werk uit die periode levert een somber, soms uitzichtloos en gevangen beeld van een vrouw die een ander leven leidt dan ze voor ogen had.

Terwijl Mackintosh en MacDonald furore maken over de hele wereld, stagneren MacNair en MacDonald in Liverpool. In 1921 sterft Frances MacDonald aan een hersenbloeding (of ze pleegt zelfmoord, de literatuur is niet eensluidend). MacNair vernietigt daarna meer dan de helft van haar kunstwerken. Hij sterft in 1955 nadat hij decennia lang niets meer heeft geproduceerd. Margaret MacDonald maakt na 1921 geen nieuw werk meer en sterft in 1933, 5 jaar na haar echtgenoot. Hun erfenis bedraagt 8 pond. In 2008 wordt het werk van Margaret uit 1902 The Red Rose and The White Rose verkocht voor 3.3 miljoen dollar.

MARGARET MACDONALD VERSUS FRANCES MACDONALD

Frances en Margaret, twee zussen, uit hetzelfde nest, van wie het leven zo evenwijdig van start ging, zitten jaren later allebei op een volledig ander spoor. Margaret is een gerespecteerd kunstenares, bewandelt het niet-gebaande vrouwelijke pad, onder andere dankzij haar succesvolle man en hun samenwerking. Die samenwerking met Mackintosh is ook de reden dat het werk van Margaret wél is opgenomen in de kunsthistorische canon en dat van Frances niet. Frances’ stijl werd afgedaan als sprookjesachtig. Het was te ‘feminien’ en werd daardoor niet serieus genomen. Als klap op de vuurpijl vernietigt haar man na haar dood het overgrote deel van haar oeuvre.

Als je het werk van de beide vrouwen vergelijkt, dan kun je Margaret zien als het commerciële genie van de Glasgow school. Haar stijl ontwikkelt zich van creepy naar modern. Ze weet wat de markt wil en speelt daarop in. Ze maakt nieuwe, inventieve, breed inzetbare kunst. Haar creativiteit lijkt onuitputtelijk en haar werk getuigt van kruisbestuiving met andere genres en stromingen.

Frances daarentegen onderzocht in haar werk thema’s als moderne vrouwelijkheid. Ze verwerkt onderwerpen als moederschap, de man-vrouw verhoudingen en de maatschappelijke verwachtingen rondom vrouw-zijn. Haar werk is diffuser, haar kunst experimenteler. Ze onderzoekt haar identiteit en verbeeldt dat op een symbolische manier. Daardoor vind ik het werk van Frances op dit moment nog steeds actueel en dat van Margaret minder. Haar werk roept vragen op als: wat is de rol van de vrouw in onze huidige samenleving? Voor welke keuzes sta ik nu als vrouw? Hoe definieert het moederschap mijn vrouwelijke identiteit en welke rol spelen de actuele man-vrouw verhoudingen?

2021: 100 JAAR MACDONALD SISTERS

Dus: ik stel voor om in 2021 100 jaar MacDonald Sisters te organiseren. Met net zoveel publiciteit, folders, tentoontstellingen, websites, toeristische attracties en rondleidingen als in 2018 tijdens het 150 jaar Mackintosch festijn. De Tearooms zijn open. Laat al het werk van Frances dat het wél heeft overleefd naar Glasgow komen en organiseer een overzichtstentoonstelling. En zet er in godsnaam een goede kunsthistorica op. Zodat de MacDonald sisters hun plek kunnen innemen in de Schotse kunstgeschiedenis en in die van West-Europa.

DIT VIND JE MISSCHIEN OOK INTERESSANT: FRIDA KAHLO – KUNST & KARAKTER

ENTER THE FRAN ZONE

Wil je graag meer mooie artikelen lezen over (vergeten) kunstenaressen? Enter dan The Fran Zone via onderstaand formulier! Je ontvangt dan gratis The Fran Magazine van dit seizoen in je mailbox. Dit seizoen met portretten van Gertrude Jekyll en Yayoi Kusama. En met natuurlijk nog veel meer kleurrijke inspiratie.

TWIJFEL JE NOG?

  • 10% korting op je eerste bestelling
  • 4 x per jaar The Fran Magazine
  • 1 x per jaar een Fran Special over de collectie
  • de mogelijkheid om nieuwe collecties voordelig te pre-orderen
  • alle ins & outs achter de schermen
  • de mogelijkheid om je ieder moment weer uit te schrijven
  • en alleen deze zomer: 10% korting op de hele collectie van Studio Glashelder
* indicates required

MAJORELLE COLLECTIE

Mijn Majorelle Collectie nodigt jou uit om het leven te vieren, kleurrijk en uitgesproken. Doe je mee?

Stoffen met hartverwarmende, verzadigde kleuren en dessins waar je kleding van kan maken. Zodat je kan dansen in je eigen Majorelle feestjurk.

Zachte zijden sjaals met kleurrijke botanische patronen. Je bent direct een feestelijke, exotische vlinder als je daarmee rond danst.

Vrolijke kussens die staan te popelen om bij jou thuis een oase van kleur te creëren.

Maak kennis met mijn Majorelle collectie!

Wat past het beste bij jou?

Waar word jij blij van?

Zijn het de kussens waar jij na een dag werken je hart aan kunt ophalen. Zie jij jezelf al door de stad lopen met een kleurrijke sjaal op de eerste dag van de lente. Of krijg jij nu al allemaal creatieve ideeën bij het zien van de verschillende stoffen per meter?

Wat het ook is: de Majorelle collectie heeft voor iedere kleurrijke vrouw, voor ieder vrolijk interieur en voor iedere energieke creatieveling wat wils! Dus, wat kies jij?

MAJORELLE COLLECTIE COMING SOON

Vanaf 1 mei 2019 kan iedereen in de Fran Zone een maand lang pre-orders plaatsen via mijn Etsy shop, dat betekent: extra voordelig jouw unieke Majorelle kussen, sjaal of stof en toffe deals (zoals 10% korting of 1+1 gratis, zodat je er ook meteen eentje voor je vriendin kunt scoren).

Enter The Fran Zone hieronder en je krijgt ook meteen The Fran Magazine van dit seizoen in je mailbox. De kleur van deze lente is lila.

Meer weten? Lees Lila: de kleur van de lente en ontdek met welke kunstenaressen je deze editie kan kennismaken, naar welke mooie tuin ik je dit seizoen meeneem en welke creatieve ondernemer je deze keer gaat inspireren.

* indicates required

LILA: DE KLEUR VAN DE LENTE 2019

Yay de lente editie van The Fran magazine is live en de kleur van dit seizoen is lila! Deze Fran staat vol met lente inspiratie, de kleur lila en een mega mooi interview met modeontwerper Dorine van Atelier ByDo.

Verder kun je kennis maken met The MacDonald Sisters en hun kunst, neem ik je mee naar de prachtige botanische tuin in Logan (Schotland) en kun je wegdromen bij geweldige haute-couture van Valentino.

Enter The Fran Zone via de sidebar (of onder dit bericht), dan krijg je The Fran in je mailbox! Lees hieronder alvast het artikel over de kleur lila, de kleur van dit seizoen.

MISSCHIEN VIND JE DIT OOK KLEUK: KOBALTBLAUW – DE KLEUR VAN DE WINTER 2019

The Fran Magazine lente 2019 lila

DE KLEUR VAN DIT SEIZOEN

Ik had zin in lila voor de lente. Het kobaltblauw van de vorige editie was prachtig, maar ook wat hard en ‘in your face’. Ik hoop op een lange, zachte lente, vol ontluikende kleuren en natuur en daar vond ik lila perfect bij passen. Maar wat voor soort kleur is lila en hoe is hij ontstaan?

Als ik het heb over lila, dan bedoel ik lichtpaars. Ik zeg het er er maar even bij, want een simpele google search maakt duidelijk dat lila ongeveer elke kleur kan zijn tussen donkerblauw en paars.

Zo heb je alleen in het Nederlands al de termen donkerlila, lila-achtig, lilablauw, lilabruin, lichtlila en de verwante kleuren mauve, violet, indigo en purper. Om het makkelijk te maken zeg maar…

Het Nederlandse woord lila komt van het Franse woord ‘lilacs’, het Franse woord voor sering. Een sering is een struik met gekleurde bloemen en als je sering googelt dan snap je meteen waar de spraakverwarring qua kleur vandaan komt als je het over lila hebt. Want er zijn seringen in lichtpaars, lichtblauw, donkeroze, paarsroze, roze met wit, paars met wit en ga zo maar door.

Misschien een beetje onhandig. Aan de andere kant wel voor ieder wat wils, dus laten we het daar op houden.

VAN LICHT PAARS TOT DONKER MAUVE

Lila heeft dus de verwante kleuren mauve, violet, indigo en purper. En ik dacht: ik check de website van Pantone even, dan kan ik de kleuren laten zien in plaats van ze te beschrijven. Maar ik had natuurlijk kunnen weten dat Pantone alleen van de kleur mauve al 18 verschillende kleurtonen heeft XD. Om de boel niet onnodig ingewikkeld te maken heb ik me hier beperkt tot een paar tonen per kleur. Maar als je het leuk vindt kun je zelf de website van Pantone checken. Klik op ‘Find a Pantone colour’ en typ de kleuren in waarop je wil zoeken. Enjoy!

Lila volgens Pantone: mauve echo en discreet mauve
Lila volgens Pantone: Mystic Violet en Violet Crescent
Lila volgens Pantone: Lilac Breeze en Lilac Gray
Lila volgens Pantone: Violet Indigo en Indigo Bunting
Lila volgens Pantone: Purple Jasper, Purple Yam en Purple Pak Choi

En? Welke kleur is voor jou het meest lila?

Als ik moet kiezen, dan ligt de kleur ergens tussen de Lilac Breeze, Mystic Violet en Purple Yam. En als ik dan ook tussen die drie zou moeten kiezen dan is het Mystic Violet.

In het interview met Dorine Boudewijn van Atelier ByDo vanaf pagina 32 kun je meer lezen over de psychologische betekenis van lila.

LILA IN DE KUNST

Je zou lila kunnen zien als de celebrity van het impressionisme. De impressionistische kunstenaars gebruikten het voor alles: bomen, de lucht, het water, lichamen, huizen. Niets ontkwam aan de zogenaamde ‘violet manie’.

Los van het feit dat de impressionisten zochten naar nieuwe manieren van verbeelding, was lila voor de schilders een nieuwe kleur. Voor de 19e eeuw was purper pigment niet beschikbaar en werd paars gemaakt door blauw met rood te mengen. Toen de paarse pigmenten op de markt kwamen en langzaam beschikbaar werden voor een groter publiek, was het natuurlijk geweldig om ermee te experimenteren!

En dus schilderde Claude Monet (1840-1926), een van de bekendste impressionisten, zo’n beetje alles lila. Gewoon omdat het kon. Omdat hij wilde experimenteren. En omdat hij vond dat lila gewoon ‘dé’ kleur van de lucht was. Tja, als ik hier iedere avond uit het raam kijk, kan ik hem moeilijk ongelijk geven!

Duinlandschap met lila
Jan Sluijters, Duinlandschap, 1909

In navolging van het impressionisme gebruikten postimpressionististen als Vincent van Gogh, Jan Sluijters, Kees van Dongen en Henri Matisse* de ‘niet-natuurlijke’ kleur lila om diepte en perspectief aan te brengen (in plaats van schaduw en overlapping). Een voorbeeld hiervan is het duinlandschap hierboven van Jan Sluijters (1909)

Meer weten? Lees het online artikel ‘Paars in de kunst’ (10-09-2018) van Jeroen de Baaij op kunstvensters.com

*Omdat dit verhaal over lila gaat en niet over kunststromingen, schaar ik deze kunstenaars allemaal onder de noemer van postimpressionisme. Maar ieder van hen is natuurlijk een pionier of exponent van een of meerdere specifieke stromingen (fauvisme, luminisme, expressionisme).

ENTER THE FRAN ZONE

Dan krijg je The Fran Magazine direct in je mailbox en kun je gaan lezen over The MacDonald Sisters, lente in Logan Botanic Garden en je vergapen aan haute couture van Valentino. See you on the other side!

* indicates required

FRIDA KAHLO: KUNST & KARAKTER

‘ Frida Kahlo: kunst & karakter’ is eerder verschenen in de winter editie van het gratis online The Fran Magazine 2019.1.

Nog voordat ik ooit van Frida Kahlo had gehoord, wist ik al hoe ze eruit zag. Ken je de restaurants van Popocatepetl? In iedere vestiging waar ik tot nu toe ben geweest voor hun geweldige kokoskip, hangt een portret van Kahlo. Maar tot een jaar of 10 geleden had ik geen idee dat zij het was. Ik dacht elke keer: ‘daar hangt die mooie Mexicaanse vrouw weer met die prachtige bloemen in het haar’.

Little did I know, want Frida Kahlo (1907-1954) is niet alleen een van de bekenste vrouwelijke kunstenaars van de 20e eeuw. Wereldwijd is ze het symbool van feminisme, van vrouwelijke autonomie en de vrijheid om je creativiteit te uiten, te laten zien en het recht om je eigen kunst te waarderen en je perspectief te classificeren.

MISSCHIEN VIND JE DIT OOK INTERESSANT: MARGARET MACDONALD & FRANCES MACDONALD – DE GRONDLEGGERS VAN THE GLASGOW SCHOOL

Foto van Frida Kahlo genomen in 1932 door Guillermo Kahlo.
Frida Kahlo (1907-1954). Mexicaanse (sur)realistische? kunstenares

Frida Kahlo is een Mexicaanse kunstenares die mij ruim 50 jaar na haar dood nog steeds inspireert en verwondert. Daar is echter weinig opzienbarends aan, want ze is natuurlijk niet zomaar een wereldwijd symbool van feminisme geworden. Maar ze is voor mij op een andere manier een voorbeeld dan doordat ze altijd heeft geweigerd haar lichaamshaar te scheren (haar uni-brow is daarvan het meest bekende voorbeeld). Dus wat zorgt er dan voor dat ze me zo raakt?

FRIDA KAHLO ‘S KARAKTER

Kahlo’s jeugd wordt altijd beschreven als een aaneenschakeling van drama: als kind van zes kinderverlamming aan haar rechterbeen, op 18-jarige leeftijd een busongeluk waarbij een stalen pin dwars door haar bekken schoot met alle gevolgen van dien (botten verbrijzeld, ruggengraat en heup gebroken, onvruchtbaar).

Na dat busongeluk moet ze maandenlang in bed herstellen. En wat staat er dan in alle biografieen? ‘Frida besluit te gaan schilderen.’

En het is die zin, dat besluit, waar ik altijd kippenvel van krijg. Frida besluit te gaan schilderen. Ze besluit. Dat is één: ze is autonoom en ze neemt voor zichzelf een besluit. Ik lig hier te creperen, de helft van mijn lichaam is gebroken, maar ik ga hier geen slachtoffertje spelen. Ik besluit nu dat ik iets ga doen.

En wat gaat ze doen? Ze gaat schilderen. Dat is twee: ze kiest voor creativiteit, voor wat er vanuit haar wil ontstaan. Ze kiest ervoor zich te uiten, haar stem en visie te laten horen. Die twee aspecten, het nemen van een besluit en het gaan schilderen, zijn voor mij het fundament van Kahlo’s karakter. Een karakter waar niet alleen ik, maar alle vrouwen van nu zich aan kunnen optrekken.

Kies ervoor om autonoom te zijn, om een vrouw te zijn die zelfstandig besluit wat ze wil doen en zich daarbij niet laat tegenhouden door de omstandigheden. Kies ervoor je creativiteit te ontwikkelen. Een uitlaatklep te vinden voor dat wat er binnen in jou aanwezig is. Laat je stem horen! Schilder jouw wereld, schrijf jouw verhaal, zing jouw lied, teken jouw verbeelding, creëer jouw werkelijkheid. Wees de artiest, de kunstenaar van jouw leven.

VRIJE GEEST

Vier jaar na haar busongeluk trouwt Frida Kahlo met kunstenaar Diego Rivera (1886-1957). Biografieën schrijven over het tumulteuze karakter van het huwelijk, de vele affaires die beide partners buiten het huwelijk hadden – Frida met onder anderen de Russische communistische revolutionair Leon Trotski en de fotograaf Nickolas Muray.

Wat ook altijd staat vermeld is dat wanneer Frida en Diego in 1940 voor de tweede keer trouwen, ze dat doen onder de huwelijkse voorwaarden dat Frida geen seks hoeft te hebben met Diego. Letterlijk een verstandshuwelijk? Of wil Kahlo zich onttrekken aan de Mexicaanse machocultuur waarin vrouwen en het vrouwelijk lichaam eigendom zijn van hun man?

Hoe het ook zij, die huwelijkse voorwaarde die Kahlo heeft bedongen, laat haar vrije gees zien binnen een masculiene cultuur en binnen een huwelijk waarin zij duidelijk de onderliggendet partij is. Kahlo is klein van stuk met een fragiel lichaam, Rivera is een grote man, bijna obees. Kahlo is afhankelijk van het geld van Rivera voor haar medische behandelingen en om haar kunst uit te oefenen. Maar Rivera bezit haar lichaam niet. En dat laat ze contractueel vastleggen.

FRIDA KAHLO ‘S REALISME

Kahlo’s lichaam is van haar en dat is haar kunst ook. Vanaf eind jaren 30 vergaart Frida Kahlo internationale bekendheid met haar schilderkunst. Kunst recensenten en critici beschrijven haar werk als surrealistisch en magisch realistisch. Kahlo zal het allemaal worst wezen: zij blijft bij haar eigen classificatie van haar werk: realisme. Haar werk toont haar realiteit. Haar werk laat zien hoe zij het ziet. Een radicale, persoonlijke, bijna prive benadering van kunst.

Die vrijheid van geest, die onafhankelijke gedachtegang en trouw blijven aan je eigen visie inspireert mij enorm. Hoeveel makkelijker zou het zijn geweest om mee te gaan met alle jubelverhalen van kunstcritici, het met ze eens te zijn, lekker te varen op de golf van publiciteit en aandacht? En voor een deel heeft ze dat vast ook gedaan, maar als het op haar visie op haar kunst en creativiteit aankwam was Frida volkomen helder: mijn werk is realisme. Punt.

WORDT VERVOLGD

En there’s more where this came from! De afgelopen 3 weken ben ik in de wereld van Frida Kahlo gedoken. Het Mexico van begin 20e eeuw, tijdens de Mexicaanse Revolutie en hoe die zorgde voor een revolutie in de Mexicaanse kunst. Een revolutie die vragen stelde over de Mexicaanse identiteit. Vragen waar Frida Kahlo ook mee bezig was en waarop ze een antwoord zocht in haar kunst.

Dus ik ben bezig met een uitgebreider, breder blog artikel over Frida Kahlo. Over haar kunst en in welke traditie je die kunt plaatsen (in plaats van in de West-Europese (post-)moderne traditie, want was Frida Kahlo West-Europees? Nee!) Over de manier waarop we haar hebben geclaimd als wereldwijd feministisch symbool, als logo voor allemaal idiote marketinguitingen en hoe dat de waardering en analyse van haar werk in de weg zit.

Dus: sta paraat! Haha. Nog meer mensen onwijs veel zin in de live action versie van The Lion King? Sorry… squirl….

* indicates required